LIDER YONETICILIK

YUSUF ZIYA ALPASLAN

Liderlik; astların görevlerini gayret ve güvenle yapmaya yöneltme sanatı olarak ifade edilmektedir. Diğer bir tanımda lider; mensup olduğu grubun amaçlarını belirleyen ve bu amaçların gerçekleşmesinde gruba en etkili biçimde yön verebilen kişi, demektir. Lider, yöneten ve yönetilen arasındaki bir ilişkiyi içerir [1]. Lider; grup üyelerini bir araya toplayan ve onları grup amaçlarına yönlendiren insan olarak tanımlanır [2]. Liderlik tanımlarında bir yönlendiren, bir yönlendirilen ve bir de yönlendirme sürecinden bahsedilmektedir. Sonuçta hepsi liderliğin işlevinin, kişiler arası ilişkilerde belirleyicilik rolü olan bir etkileme süreci olduğunu ifade etmektedir [3].

b_09012013q-aQDLcM2ePUSbNN

Yöneticiler; kişiler arası ilişkiler, bilgi toplama ve dağıtma, karar verme olmak üzere 3 ana grupta toplanacak rolleri icra ederler. Bir yöneticinin geleceği, organizasyon içindeki başarısına bağlıdır. Başarı da çeşitli yönetim araç ve tekniklerini bilmek ve kullanabilmekle ilgilidir. Yönetici özünde, başkaları vasıtasıyla iş gören kişidir. Profesyonel yönetici de bu işi bir meslek olarak icra eden kişidir [4]. Yönetim, insanları olduğu kadar etkili ve verimli kullanmak kaydı ile kullanıma hazır olan tüm kaynakları da amaçlar doğrultusunda yönetmek zorundadır. Belirli amaçlara ulaşmak için başta insanlar olmak üzere parasal kaynakları, donanımı, demirbaşları, hammaddeleri, yardımcı malzemeleri ve zamanı birbiriyle uyumlu, verimli ve etkin kullanabilecek kararlar alma ve uygulatma süreçlerinin toplamı yönetimi ve yöneticiyi işaret etmektedir [5].

Yönetim biliminin fikir babalarından Drucker’a göre yönetici ve lider arasındaki farklar şöyle ifade edilebilir:

  1. Yönetici, bulunduğu alanı idare eder. Lider, sizi yeni bir alana taşır.
  2. Yönetici, karmaşa ile uğraşır. Lider, belirsizlikle uğraşır.
  3. Yönetici, karar verir. Lider, hüküm verir.
  4. Yönetici bir şeyleri doğru yapmaya çalışır. Lider, doğru şeyleri yapmaya çalışır.
  5. Yöneticinin dikkatini verdiği konu verimliliktir (efficiency). Lider, etkin olmaya odaklanır (effectiveness).
  6. Yönetici neler olduğunu görür ve duyar. Lider, hiçbir ses olmadığı zaman duyar, hiçbir ışık olmadığı zaman görür.
  7. Yönetici iseniz, size bu görevi veren şirkettir… Ama liderseniz, sizi takipçileriniz görevlendirirler.

Bennis’in 1989’daki “Lider Olmak” adlı eserinde kaleme aldığı karşılaştırmaya göre:

  1. Yönetici yönetir, lider yenilik üretir
  2. Yönetici kopyalar, Lider orjinali bulur
  3. Yönetici tamir eder, lider geliştirir
  4. Yönetici sistem ve yapılara odaklanır, lider insanlara.
  5. Yönetici kontrol odaklıdır, lider güven.
  6. Yönetici kısa vadeli bakış açısı geliştirir, lider uzun vadeli perspektifler peşindedir.
  7. Yönetici nasıl ve ne zaman diye sorar, lider ne ve niçin der.

İyi bir yönetici etkin bir yönetici demektir. Etkin bir yönetici olma özelliği de yöneticinin aynı zamanda liderlik vasıflarına da sahip olmasından geçmektedir. Her yönetici lider olamaz ama her lider yöneticilik potansiyelini içinde taşır. İyi bir yöneticinin taşıması gereken özellikleri bilişsel açıdan, sosyal ve psikolojik açıdan ve yönetsel açıdan olmak üzere üç kategoride inceleyebiliriz.

Bilişsel açıdan:

  •        İşletmenin her alanın dair bilgi ve fikir sahibi olması,
  •        Detaylar arasında kaybolmayıp genel çerçeveyi görebilmesi,
  •        Yeni ve efektif yönetim anlayışlarını araştırabilmesi,
  •        Kendisini geliştirebilmesi,
  •        Analitik değerlendirme becerisine sahip olması,
  •        Etkin sorun çözme becerisi,
  •        Karar verme yetkinliğidir.

Sosyal ve psikolojik açıdan:

  •        Çalışanlarını yakından tanıması,
  •        Çalışanlarına güvenmesi ve özgüven sahibi olması,
  •        İyi iletişim kurması,
  •        Sosyal beceriye sahip olması,
  •        Örgüt kültürünü geliştirebilmesi,
  •        Çalışanların örgüt bağlılığını pekiştirmesi,
  •        Örgüt üyelerine rol model olabilmesidir

Yönetsel açıdan:

  •        Zaman yönetimini iyi kullanması,
  •        Yeni teknolojileri araştırması ve önemsemesi,
  •        İnovatif eğilimlerinin olması (yenilikçi),
  •        Bilgi yönetimini etkin kullanması,
  •        Örgüt yönetiminde çalışanlarına yetki ve sorumluluklar vermesi,
  •        Örgütü global değişimlere ayak uydurur nitelikte yapılandırmasıdır.

Kaynakça:

[1]          BAYSAL, C. ve E. Tekarslan (1998), Davranış Bilimleri, Dönence Basım ve Yayın, İstanbul.

[2]          ERDOĞAN, İ. (1997), İşletmelerde Davranış, Dönence Basın ve Yayın, İstanbul.

[3]          TEKARSLAN, E., T. Kılınç, H. Şencan ve A.C.Baysal (2000), Davranışın Sosyal Psikolojisi, Dönence Basım ve Yayın, İstanbul.

[4]          KOÇEL, Tamer (2005), İşletme Yöneticiliği, Arıkan Yayıncılık.

[5]          EREN, Erol (2001), Yönetim ve Organizasyon, Beta Basın Yayım.

Yayım tarihi
YONETIM olarak sınıflandırılmış ile etiketlenmiş

1 yorum

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir