FMEA ANALIZI

MUSTAFA SAID YILDIZ

Hata turleri ve etki analizi (Failure Mode and Effects Analysis – FMEA) bir sureci analiz etmek ve surec iyilestirme onundeki zorluklari ve firsatlari belirlemek icin kullanilan bir yapilandirilmis tekniktir. Potansiyel basarisizligin ciddiyetini, basarisizligin olusma ihtimalini, basarisizlik konusunu kolayca engelleme sansini… degerlendirmek gelistirme cabasinin basarisini artirir. FMEA uygulamayi ogrenmenin en iyi yolu bunu uygulayan bir ekipte yer almak olsa da, FMEA terminolojisi ve methodolojisini teorik olarak kavramak onem tasimaktadir.

Her bir surec bir hata sikligina sahiptir. FMEA asagidakileri tespit icin kullanilan bir gerectir:

  • surecteki riskleri belirleme
  • riskleri azaltmak icin en yuksek potansiyel etkisi olacak faaliyetleri belirlemek ve baslatmak
  • risk azaltma bakimindan faaliyet planlarinin sonuclarini takip etmek

FMEA potansiyel surec ve uretim risklerinin etkisini anlamaya odaklanir. Her bir hata sikligi ve etkileri icin bir Risk Oncelik Puani – ROP (Risk Priority Number) belirlenir. ROP uc faktorun fonksiyonudur: etkinin ciddiyeti, olusma sikligi, engelleme kabiliyeti.

FMEA-Round-1-575x400

ROP = ciddiyet puani X olusma orani X onleme orani

ROP 1’den 1000’e kadar deger alabilir. ROP belirlendikten sonra Kabul edilemez derecede yuksek olan ROP’larin hata riskini azaltmak icin bir faaliyet plani yapilir. Daha sonra FMEA Kontrol Planinin gelistirilmesi icin temel olarak kullanilir. Kontrol Plani hata onleme ve reaktif hata tekniklerini iceren bir ozet olmalidir.

FMEA’nin 10 basamagi vardir. Bu basamaklarin her biri ekip olarak gerceklestirilir.

  • Surec ozetlenir
  • Hata-basarisizlik sikliklarina iliskin bir beyin firtinasi calismasi yapilir
  • Potansiyel basarisizlik etkileri listelenir
  • Ciddiyet puanlari atanir
  • Olusma sikligi icin puan atanir
  • Engelleme kolayligina iliskin puan atanir
  • ROP hesaplanir
  • Faaliyet Plani olusturulur: kimin neyi ne zaman yapacagi netlestirilir.
  • Uygun faaliyetlerde bulunulur.
  • ROP tekrar hesaplanir

Dengeli sekilde olusturulmus ekibin deneyim ve yetenekleri ile FMEA tamamlanabilecektir. Analizin baslatilmasi, kapsaminin belirlenmesi ve analizi icin Genel kabul gormus calisma kagitlarini-formlari kullanmak uygun olacaktir.

FMEA ekibi icin en uygun sayi 4 ila 6 arasinda olacaktir. Bu suretle her bir uyenin FMEA’ya katki vermesi temin edilir. Ekip uyelerinin fonksiyonel sorumluluk ve organizasyon basamagi bakimindan farkli duzeyleri temsil etmeleri uygun olacaktir. FMEA takim uyelerinin hedeflenen surece iliskin derinlemesine bilgi sahibi olmalari gerekli degildir. Hatta disaridan gozlerin taze bir perspektif saglayarak analizin etkinligini artiracagi soylenmektedir. Ekiplerin toplantilarin yurumesini kolaylastiran, ekibin gerekli kaynaklara sahip oldugunu temin eden ve FMEA’nin tamamlanmasi konusunda dogru istikamette ilerledigini garanti eden bir lidere ihtiyaclari vardir.

FMEA’nin kapsamini belirle:

Kapsam dogru sekilde belirlendiginde ekip daha etkin sekilde calisabilecektir. Bir Kapsam Formu hazirlanmasi calismanin kapsaminin tamamiyle anlasilmasi ve netlestirilmesine yardimci olur. Surecin baslangic ve bitis noktasi surecin hangi detayda incelenecegi, hangi kisimlarin kapsam disi birakilacagi bu noktada belirlenir.

FMEA kapsami belirlendikten sonra Baslangic Formu’nun hazirlanmasi fayda saglar. Ekipteki roller ve sorumlulklar, calismanin baslama ve bitis tarihleri, butcesi gibi hususlara bu formda yer verilir.

FMEA uygulamasinda dusulen yanlisliklardan bazilari asagidaki gibi siralanabilir:

  • Oncelikleri belirlemekle yetinmek duzeltici faaliyette bulunmamak
  • Analizin sadece ekiple sinirli kalmasi, ekip disindan gozlere hata sikligi listesine katki icin basvurulmamasi(bazi hatalar kapsama alinamamis olur)
  • Analizin zaman israfi gibi gorulmesi, kisaca yapilip gecilme arzusu,
  • Cok genis bir kapsami calisma konusu olarak belirlemek, yonetilemez hale getirmek
  • Islemleri asil gerceklestiren kimselere ekipte yer vermemek
  • Verileri, sikayetleri, dokumanlari kullanmamak analizi sadece anektodlar uzerinden yurutmek
  • Surecin arz eden ve talep edenlerinin fikrine basvurmamak
  • Faaliyete gectikten sonra gorev alacak ekipten kimseyi FMEA ekibine dahil etmemek
  • Fazla detaycilik veya fazla yuzeysel bakis (kapsam detayinin yanlis tespiti veya uygulanmasi)
  • Kok neden ile hata sikligi’ni birbirine karistirmak

 

www.isixsigma.com

http://asq.org/learn-about-quality/process-analysis-tools/overview/fmea.html

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir