BALIK KILCIGI DIAGRAMI

MUSTAFA SAID YILDIZ

Kaoru Ishikawa’nin tanittigi bu diagram kendi soyadiyla veya Balik kilcigi (fish bone) adiyla anilir. Bu diagram bir etki icin muhtemel nedenleri belirlemek icin kullanilir.

Balik Kilcigi diagrami adimlarini asagidaki gibi siralayabiliriz:

1- Gerekli materyaller hazirlanir, konunun genel cercevesi ve toplantinin suresi katilimcilara duyurulur. Kolayca fikir alis verisinde bulunulabilecek tarzda tasarlanan bir toplanti salonu, katilimcilarin tumu tarafindan gorulecek bir yazi tahtasi hazirlanir.

Fishbone for web

2- Oncesinde problem konusunda hemfikir olunmalidir. Yani “etki” belirlenmis olmalidir. Soz konusu problem tahtanin sag merkez kismina yazilir. Problem etki’yi(effect) veya Y degiskenini ifade eder. DMAIC uygulamasi yapiliyorsa tanimla adiminda uretilen proje sozlesmesindeki problem-hata ve hedef ile bu Y degiskeni paralel olmalidir.

Y degiskeni veya etki(effect) icin ornek verilebilecek durumlar:

  • Kayit sureci fazla uzun
  • Faturalamada cokca hata yapiliyor
  • Hasta tatmini dusuk
  • Hasta kayitlarinda duzensizlik soz konusu
  • Bilgi islem sistemine yanlis tani kodlari giriliyor
  • HbA1c control sonuclari hedeflerimizden oldukca yuksekte
  • Calisanlar memnuniyetsiz

3- Problemin sebeplerine iliskin ana kategoriler uzerine tartisilir. Eger buna ulasmakta zorluk cekilirse jenerik cerceve kullanilir. Diagramin temel felsefesine gore bir surec bozuksa ve istenen sonuclari vermiyorsa bunun sebebi bilesenlerinden biri veya daha fazlasiyla iliskilidir.

  • cihazlar,
  • mal ve malzeme(ekipman),
  • metod,
  • cevre,
  • olcum
  • insanlar

4- Bu problem kutucuguna ulasan bir ana hat ve onunla birlesen kilciklar diagramin seklini olusturur. Kilciklarin her birine bilesenlerler(cihaz, mal ve malzeme, metod…) yerlestirilir. Her bir kategoriyle iliskili sebepleri tartismak uzere beyin firtinasi gerceklestirilir. Hedef mumkun olan en fazla sayida sebebe yer vermektir. Bir sebebin hangi bilesen altinda olduguna iliskin tereddut olustugunda bu sebep iki bilesenin de altina yazilmali daha sonra netlestirme saglanmaidir.

  • Beyin Firtinasi seansina soz konusu surecte bizzat gorev yapanlar mutlaka katilmalidir.
  • Dusunceler uzerinde on degerlendirme yapilmadan kayda gecirilmelidir
  • Tabloda “cozumlere” yer verilmemelidir

5- Yazilan her bir sebep “Neden?” sorusuna cevap olmalidir. Sikca yapilan bir yanlis diagramda sorunun bilesenlerine ve daha alt bilesenlerine yer vermek suretiyle diagramin olusturulmasidir. Ornegin mal ve malzeme alt bileseni altinda eldivenler, galoslar, kesici maddeler… siralamak veya insanlar bileseni altinda hemsireler, hastalar, hekimler… seklinde bir siralama yapmak katki saglamayacaktir.

Balik cikcigi diagrami tamamlandiktan sonra calisma yerinin duvarina asilmasi ve calisanlardan ekleme yapmalarinin istenmesi uygun olacaktir.

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir